در این مقاله با دو فرمول نمونه، نحوه استفاده از گروه ابزار Structures و Symbols در گزینه Equation پاورپوینت را توضیح میدهیم. در این مثالها، نحوه افزودن نمادهایی مانند امگا (ω)، و ساختارهایی مانند سیگما و انتگرال بهطور دقیق گفته میشود. نحوه نوشتن فرمول در پاورپوینت با سایر نمادهای علمی و ساختارها نیز درست مشابه همین فرایند است. بهطور دقیق و کامل درباره همه ابزارهای پاورپوینت توضیح خواهیم داد. همچنین تغییر ظاهر فرمول در پاورپوینت را بیان میکنیم.
چند روش برای تایپ فرمول در پاورپوینت وجود دارد؟
میتوان فرمولها را در اسلایدها به روشهای مختلفی نوشت. این موضوع به ویژه هنگام انجام پاورپوینت برای دفاع پایان نامه و رساله دکتری اهمیت زیادی پیدا میکند چون در پاورپوینت پایان نامه اکثر دانشجویان نیاز به تایپ فرمول پیدا میکنند. رایجترین و شاید بهترین روش، استفاده از ابزار Insert Equation خود نرمافزار PowerPoint است که آموزش نوشتن فرمول در پاورپوینت در این مقاله بر اساس آن ارائه میشود (در بخشهای بعد، بیشتر خواهید خواند).
دیگر روشها عبارتاند از:
- تایپ مستقیم فرمول ریاضی در پاورپوینت بهصورت متن معمولی (فقط برای بعضی عبارات ریاضی ساده مانند (a+b)/c خوب است، نه برای همه فرمولها)
- درج فرمول در پاورپوینت بهصورت متن معمولی طبق اصول مشخص که در PowerPoint 2016 به بعد، خودبهخود به فرمت حرفهای معادلات در پاورپوینت تبدیل میشود (مثلاً x^2 + y^2 = z^2)
- استفاده از حالت ورودی LaTeX در نسخههای جدید نرمافزار پاورپوینت (رفتن به گزینه Equation و انتخاب حالت ورودی LaTeX)
- استفاده از نرمافزار فرمولنویسی پیشرفته و انتقال آن به داخل پاورپوینت
- نوشتن فرمول در ورد (MS Word) و کپی آن به اسلایدها
- اضافه کردن فایل تصویری یا عکس فرمول به داخل پاورپوینت
برای بیشتر مواقع، توصیه میکنیم از همان ابزار Insert Equation در نرمافزار پاورپوینت استفاده کنید که بالای 95% معادلات ریاضی را بهراحتی پاسخگو است. آموزش آن در ادامه آمده است.
آموزش گامبهگام نوشتن فرمول در پاورپوینت به روش استاندارد با یک مثال
نحوه تایپ فرمول در پاورپوینت اینگونه است که ابتدا باید به سربرگ Insert بروید و گزینه Equation را بزنید. سپس با ابزارهای پاورپوینت مانند Structures و Symbols، انواع ساختارها (مانند نوشتن کسر در پاورپوینت یا سیگما، ماتریس و توان) و نمادهای ریاضی (دلتا، تتا، مکمل، برابری تقریبی و …) را اضافه کنید. اینجا فرمولنویسی در پاورپوینت بهطور کامل در 3 مرحله و 3 مسئله مهم با یک مثال ساده توضیح داده شده است.
1. درج اولیه فرمول با ابزار Equation در پاورپوینت
- فایل پاورپوینتی که قصد فرمولنویسی در آن را دارید، باز کنید.
- از لیست اسلایدها در سمت چپ نرمافزار، روی اسلایدی که میخواهید فرمول یا معادله به آن اضافه شود، کلیک کنید تا انتخاب شود.
- به سربرگ Insert در نوار بالایی نرمافزار PowerPoint بروید. سپس در گروه ابزارهای Symbols، دکمه Equation را بزنید (روی خود عبارت Equation کلیک نکنید؛ روی نماد عدد پی π کلیک کنید).
- یک کادر خالی به وسط اسلاید اضافه میشود که مخصوص نوشتن فرمول در پاورپوینت است. همچنین سربرگ جدیدی به نام Design به همراه تمامی ابزارهای پاورپوینت برای فرمولنویسی نمایان میشود.
نکته مهم: توضیحات درباره ابزارهای موجود در سربرگ Design مخصوص فرمول نویسی
پس از زدن دکمه Equation در پاورپوینت، سربرگ جدیدی به نام Design با بالانویس Equation Tools در بالای نرمافزار پدیدار میشود (که البته با سربرگ Design دائمی و اصلی پاورپوینت متفاوت است). تمامی ابزارهای فرمولنویسی در پاورپوینت درون این سربرگ قرار میگیرند که 3 دسته کلی دارند:
- گروه ابزار Structures: اینجا مجموعههایی از گزینهها برای افزودن رایجترین ساختارهای فرمولی و عملگرهای گوناگون قرار دارد؛ مانند رادیکال، توان، کسر، سیگما، لیمیت، انتگرال و دیفرانسیل و …
- گروه ابزار Symbols: اینجا انواع و اقسام نشانهها و نمادهای ریاضی قابل درج هستند؛ از نشانههای سادهای مانند علامت جمع (+) و تفریق (-) گرفته تا عدد پی (π)، نماد بینهایت (∞)، اجتماع و اشتراک، زیرمجموعه، دلتا، نامساوی و نمادهای اعداد صحیح، طبیعی، حقیقی و ….
- گروه ابزار Tools که برای افزودن یک فرمول جدید دیگر یا تغییر فرمت فرمول از حرفهای به ساده و خطی کاربرد دارند.
نکته مهم: گروه ابزار Structures در سربرگ Design
این گروه ابزار در سمت راست ابزارهای سربرگ Design مخصوص Equation Tools قرار دارد. آن را بهدرستی Structures یا ساختارها نامیدهاند؛ زیرا از حالت صرفاً نماد خارج میشود و فرمولهای آن، چندخطی و دارای ساختار ویژهای هستند؛ مثل نماد انتگرال یا لیمیت (lim) که بالا، پایین و اطراف آنها، اعداد و نمادها قرار میگیرند.
ساختارهای فرمولی این قسمت چند دسته میشوند:
- Fraction یا انواع کسر: برای نوشتن کسر در پاورپوینت از نوع عمود، مورب، خطی و …
- Script یا اندیسها: برای نوشتن اندیس در پاورپوینت مانند توان، بالانویس و زیرنویس چپ یا راست
- Radical یا رادیکال: برای نوشتن انواع ریشهها از جذر تا ریشه n ام
- Integral یا انتگرال: برای نوشتن انواع انتگرال سهگانه؛ دوگانه، معمولی، سطحی، حجمی و … و انواع دیفرانسیل
- Large Operator یا عملگرهای بزرگ: مانند جمع سیگما، اجتماع، اشتراک، همضرب و …
- Bracket: حاوی نماد انواع براکت، پرانتز، آکولاد و قدر مطلق
- Function یا توابع: شامل سینوس (sin)، کسینوس (cos)، توابع هایپربولیک و …
- Accent یا علائم تأکیدی: مانند دوخط، دونقطه، خط زیر، فلش و …
- Operator: عملگرهای خاص مانند arg، det، gdc و …
- Matrix یا ماتریس: انواع ماتریس ستونی، قطری، سطری و …
با کلیک روی هر گزینه، فهرستی باز میشود که میتوانید در آن، ساختار موردنظر خود را برای نوشتن فرمول در پاورپوینت انتخاب کنید و به کادر فرمول بیفزایید.
2. تایپ جمع سیگما در اسلاید با Structures
حال میخواهیم نحوه تایپ فرمول در پاورپوینت را با یک مثال نشان دهیم. واضح است که دیگر معادلات ریاضی، نیاز به ساختارها و نمادهای علمی دیگری دارند، اما روند کلی و بعضی نکاتی که در ادامه گفته میشود، برای همه معادلات یکسان است:
- برای مثال، گزینه Large Operator را در سربرگ Design فرمول بزنید. در لیست بازشده، دومین علامت سیگما با سه مربع توخالی را کلیک کنید تا به کادر فرمول اضافه شود.
- مربعهای توخالی برای وارد کردن متغیرها و ارقام هستند. روی مربع موردنظر با موس کلیک کنید. سپس رقم یا متغیر یا معادله موردنظر را در آن تایپ کنید. این کار را برای همه مربعهای توخالی انجام دهید.
نکته: بهجای موس، میتوانید با دکمههای بالا، پایین، چپ و راست در کیبورد نیز مربعهای خالی را انتخاب کنید یا مکاننما (خط عمودی چشمکزن برای تایپ) را در قسمت موردنظر از معادله قرار دهید.
- برای بعضی مربعهای توخالی، میتوانید قبل از تایپ کردن متغیر یا رقم، تغییراتی روی آن مربع ایجاد کنید. برای مثال، یک مربع را انتخاب کنید. سپس به ابزارهای Structures بروید و ابزار براکت را کلیک کنید. حال یکی از گزینههای آن، مثلاً پرانتز را انتخاب کنید. خواهید دید که در دو طرف مربع توخالی انتخابشده پرانتز اضافه میشود.
3. تغییرات مربع توخالی با Matrix و توان Script
دوباره روی همان مربع توخالی که اکنون داخل پرانتز است، کلیک کنید. حال به گزینه Matrix بروید و در لیست آن، دو مربع توخالی زیر هم را انتخاب کنید. میبینید که مربع توخالی شما که داخل پرانتز است، به دو مربع تبدیل میشود. حال میتوانید اعداد و متغیرهایتان را در هر یک تایپ کنید.
توجه کنید که علاوه بر ابزارهای پاورپوینت برای فرمول، شما میتوانید هر جزء دلخواه فرمول را بهراحتی با کیبورد نیز تایپ کنید. کافی است مکاننما را در قسمت موردنظر بگذارید (با کلیک موس یا دکمه چپ و راست روی کیبورد) و سپس تایپ کنید. مثلاً اینجا میتوانید روبروی پرانتز، یک علامت مساوی (=) قرار دهید.
حال افزودن یک ساختار دیگر را امتحان کنید. گزینه Script را برای نوشتن اندیس در پاورپوینت بزنید و اولین مورد را در لیست آن انتخاب کنید که مربوط به عدد تواندار است. دو مربع توخالی مناسب برای عدد تواندار اضافه میشوند. حال ارقام و متغیرهای موردنظر را در آن وارد کنید. اینجا ما عدد 2 را بهعنوان پایه و متغیر n را بهعنوان توان مینویسیم.
اکنون فرمول خود را بهطور کامل تایپ کردهاید. البته در این مثال فقط از Stuctures استفاده شد و آموزش نوشتن فرمول در پاورپوینت با symbols را هنوز مطرح نکردهایم. آن را در مثال بعدی توضیح خواهیم داد.
نکته مهم: استفاده از سربرگ Home برای تغییر فونت فرمول
تغییر فونت در پاورپوینت برای فرمول، دقیقاً شبیه به هر متن دیگری است. کافی است کادر فرمول را انتخاب یا Select کنید (با کلیک روی لبههای کادر) و سپس در سربرگ Home پاورپوینت، سایز متن، فونت متن، رنگ متن و دیگر موارد را تغییر دهید.
انتخاب فونت مناسب در این مرحله اهمیت زیادی دارد، زیرا خوانایی فرمولها در کنار سایر بخشهای اسلاید به انتخاب درست فونت وابسته است. برای آشنایی بیشتر میتوانید راهنمای بهترین فونت برای پاورپوینت را مطالعه کنید.
نحوه نوشتن فرمول در پاورپوینت با یک مثال پیچیده دیگر
حال میخواهیم معادله مشهور تبدیل فوریه (Fourier Transform) را که برای پردازش سیگنال و آکوستیک استفاده میشود تایپ کنیم. این فرمول حاوی نمادهای خاص ریاضی است. پس ابتدا باید گروه ابزار Symbols را توضیح دهیم.
استفاده از فرمولها و نمادهای تخصصی در ارائههای دانشگاهی، یکی از بخشهایی است که نیاز به دقت زیادی دارد؛ به همین دلیل بسیاری از دانشجویان برای آمادهسازی اسلایدهای تخصصی خود از خدمات انجام پاورپوینت دانشجویی استفاده میکنند.
نرمافزار PowerPoint داخل گزینه Equation، گروه ابزار Symbols یا نمادها را در نظر گرفته است که حاوی تقریباً تمام نمادهای علمی و نشانههای ریاضی، فیزیک و مهندسی است و برای درج فرمول در پاورپوینت میشود.
اینها در سربرگ Design (Equation Tools) در گروه ابزار Symbols در چند دسته قرار گرفتهاند:
- Basic Math یا نمادهای رایج ریاضی (که بهدلیل کاربرد گسترده، دستهبندی پیشفرض نمادها است): شامل پراستفادهترین حروف، نمادها و نشانههای ریاضی مانند عدد پی (π)، بزرگتر یا کوچکتر (><)، سانتیگراد (°C)، فارنهایت (°F)، آلفا (α)، بتا (β)، میکرو (µ)، نامساوی (≠) و …
- Greek Letters یا اعداد یونانی، شامل میکرو (µ)، دلتا (∆)، امگا (ω)، سیگما (Σ)، اتا (η) و …
- Letter-Like Symbols یا نمادهای شبه حروف: شامل اعداد طبیعی (شبیه N)، اعداد حقیقی (شبیه R)، ثابت پلانک (شبیه h)، تابع برنولی (شبیه B) و …
- Operators یا عملگرها: شامل علامت جمع، ضرب، زیرمجموعه، عضو، یای منطقی و …
- Arrows یا پیکانها: پیکانهای یکطرفه چپ به راست و راست به چپ، دوطرفه، مخصوص گزارههای منطقی و جبری و …
- Negated Relations یا روابط منفی
- Scripts یا نویسهها
- Geometry یا علائم هندسی
با کلیک روی دکمه خط و پیکان رو به پایین در کناره سمت راست کادر نمادها و سپس در بالا و سمت راست کادر کاملاً بازشده نمادها، میتوانید این دستهبندیها را ببینید.
1. تایپ ساده بخشی از فرمول در اسلایدها با کیبورد و Symbols
- در سربرگ Insert روی گزینه Equation کلیک کنید تا کادر فرمول در اسلاید انتخابشده شما ظاهر شود.
- اینبار میتوانید بهسادگی با استفاده از کیبورد و حروف انگلیسی، بخشی از معادله خود را تایپ کنید. مثلاً در این مورد، F را تایپ کنید و سپس روبرویش پرانتز بگذارید (با زدن دکمه Shift + 9 و Shift + 0 روی کیبورد)
- نحوه نوشتن فرمول در پاورپوینت با symbols اینگونه است که ابتدا حتماً باید با کلیک کردن داخل پرانتز، مکاننما را درون آن فعال کنید. سپس به گروه ابزار Symbols بروید و در دستهبندی Basic Math، با موس روی علامت امگا (که شبیه W انگلیسی است) کلیک کنید. خواهید دید که این علامت داخل پرانتز تایپ میشود.
2. تایپ انتگرال در پاورپوینت با Structures
- مکاننما را به کمی جلوتر انتقال دهید و دکمه مربوط به علامت مساوی را روی کیبورد خود بزنید.
- سپس به گزینه انتگرال یا Integral در قسمت Structures بروید و انتگرال با سه مربع توخالی را انتخاب کنید تا به معادله اضافه شود. دقت کنید که ساختارهایی مانند انتگرال، حالات نوشتن مختلفی دارند که انتخاب هر کدام، باید متناسب با نحوه نوشتن فرمول در پاورپوینت شما باشد (بر اساس نوع مسئله ریاضی، ضروریات راهحل و …).
- حال هر یک از مربعهای توخالی را میتوانید با کلیک موس انتخاب کنید. اینجا میخواهیم نماد بینهایت و منفی بینهایت را به دو مربع بالایی و پایینی اضافه کنیم. مربع بالایی را کلیک کنید و سپس در قسمت Symbols، دکمه کوچک (شبیه خط و پیکان رو به پایین) کنار کادر نمادها را بزنید. نماد بینهایت را در همان دستهبندی Basic Math پیدا و روی آن کلیک کنید تا در مربع انتخابشده اضافه شود.
- حال مربع پایینی را کلیک و انتخاب کنید. با استفاده از کیبورد، علامت منفی را در آن مربع تایپ کنید. سپس در همان حال، مانند مرحله 6، به قسمت نمادها یا Symbols بروید و علامت بینهایت را بزنید تا مجموعاً عبارت منفی بینهایت در مربع نشان داده شود.
3. تایپ تابع، توان و دیفرانسیل در فرمول پاورپوینت
- اکنون در مربع سوم که بزرگتر است، هر عبارت دلخواه را میتوانید تایپ کنید. اینجا برای افزودن یک تابع، میتوانید بهسادگی دکمه f کیبورد را بزنید و یک پرانتز یا عبارت t داخل آن با کیبورد تایپ کنید.
- حال از طریق گزینه Script در قسمت Structures، یک ساختار توانی اضافه کنید. در قسمت پایه حرف e و در قسمت توان عبارت –iωt را تایپ کنید. حرف ω در این عبارت با استفاده از کادر Symbols و مابقی حروف و نشانهها با استفاده از کیبورد تایپ میشود.
- با استفاده از دکمه جهت چپ روی کیبورد، مکاننما را کمی جلوتر ببرید تا بتوانید عبارت dt را نیز بیفزایید.
- اکنون معادله شما بهطور کامل تایپ شده است. میتوانید با نگه داشتن کلیک چپ موس روی لبههای کادر آن، در اسلاید جابجایش کنید و به نقطه دلخواه ببرید.
نکته مهم: گروه ابزار Tools
این گروه ابزار، امکان تغییر فرمت فرمول از ساده به حرفهای و بعضی موارد دیگر را فراهم میکند:
- ابزار Equation برای افزودن سریع معادله جدید وقتی در حالت فرمولنویسی هستید (کپی همان ابزار Equation در سربرگ Insert هست)
- ابزار Professional که نحوه نوشتن فرمول در پاورپوینت را از خطی و ساده به فرمت مخصوص تبدیل میکند
- ابزار Linear که معادلههای پیشرفته و چندخطی را به فرمول خطی ساده تبدیل میکند
- ابزار Normal Text که فرمول با فرمت مخصوص پاورپوینت را به متن معمولی تبدیل میکند
تغییر ظاهر فرمول در پاورپوینت با سربرگ Format
هرگاه روی معادلهای در ارائه دانشگاهی خود کلیک میکنید و آن را انتخاب میکنید، سربرگی به نام Format در نرمافزار نمایان میشود. این سربرگ دقیقاً برای هر جعبهمتن یا Text Box دیگری هم ظاهر میشود و منحصر به نحوه تایپ فرمول در پاورپوینت نیست. ابزارهای مختلفی در آن برای تغییر ظاهر فرمول در پاورپوینت وجود دارد:
- گروه ابزار Shape Styles برای تعیین رنگ پسزمینه فرمول (Shape fill)، تعیین رنگ خط حاشیه دور کادر فرمول (Shape outline)، افکتهای سهبعدی و سایه و … روی کل کادر فرمول (Shape effects)
- گروه ابزار WordArt Styles برای رنگ و طرح متن فرمول؛ شامل رنگ متن (Text fill)، رنگ حاشیه متن (Text outline) و افکت سهبعدی، سایه، نور و غیره روی فقط خود متن (Text effects)
- گزینه Size برای تغییر اندازه کادر فرمول
نکته: تغییر فونت فرمول، سایز متن فرمول و بولد و ایتالیک، فقط از طریق سربرگ Home مانند هر متن عادی دیگری قابلانجام است.
نحوه تایپ فرمول در پاورپوینت با گوشی
پاورپوینت نسخه اندروید و آیفون (PowerPoint for Mobile) ابزار پیشرفتهای برای نوشتن معادلات ندارد (بهجز تایپ معمولی با کیبورد گوشی). دیگر نرمافزارهای ساخت پاورپوینت با گوشی مانند ZohoShow نیز بخش مجزایی برای تایپ حرفهای فرمول ندارند. البته در ZohoShow، با زدن گزینه + در بالای صفحه، سپس گزینه Text و گزینه Symbol، میتوانید فقط بعضی نمادهای ریاضی را اضافه کنید.
بهترین برای درج فرمول در پاورپوینت گوشی، افزودن آن بهعنوان عکس است. میتوانید با نرمافزارهای فرمولنویسی اندروید مانند MathMagic Lite و JotterPad+LaTeX ابتدا تایپ فرمول در گوشی را انجام دهید، عکس بگیرید و به ارائه خود اضافه کنید. همچنین Microsoft Word Mobile در سربرگ Insert ابزار مخصوصی برای نوشتن فرمول های ریاضی دارد.
جمعبندی: الزامات دانشگاه درباره فرمول نویسی
گاه دانشگاهها، الزامات خاصی را در شیوهنامه خود برای نحوه نوشتن فرمول در پاورپوینت و Word تعیین میکنند. مثلاً ممکن است فرمت LaTeX یا نرمافزار فرمولنویسی خاصی مانند MathType را اجباری کرده باشند. بنابراین، حتماً از قبل درباره قواعد دانشگاه یا استاد خود مطمئن شوید. ضمناً، هرچند Equation Tools پاورپوینت 99% معادلات ریاضی، مهندسی و فیزیک را پوشش میدهد، اما بازهم ممکن حاوی بعضی نمادها یا ساختارهای خاص نباشد. در این مواقع، به استفاده از نرمافزارهای حرفهایتر نیاز خواهید داشت که آموزش آنها با آموزش نوشتن فرمولهای ریاضی در پاورپوینت اساساً تفاوت دارد.
نوشتن فرمولهای علمی، تنظیم ساختار اسلایدها و نمایش صحیح محتوای تخصصی، تنها بخشی از اصول طراحی یک ارائه موفق است. اگر برای ارائه دانشگاهی، سمینار، پایاننامه یا رساله خود به یک پاورپوینت حرفهای و استاندارد نیاز دارید، میتوانید از خدمات تخصصی مجموعه پاورپوینت باما در زمینه طراحی و آمادهسازی پاورپوینت استفاده کنید.
15% تخفیف برای سفارش پاورپوینت در پاورپوینت باما
سوالات متداول کاربران درباره نحوه نوشتن فرمول در پاورپوینت
فرمول را در Word انتخاب و کپی کنید، سپس آن را در اسلاید خود Paste کنید. برای حفظ کیفیت و امکان ویرایش، بهتر است از ابزار Equation در هر دو نرمافزار استفاده کنید.
از تب Insert گزینه Equation را انتخاب کنید. سپس میتوانید با استفاده از قالبهای آماده مانند کسر، توان، رادیکال و سایر نمادهای ریاضی، فرمول موردنظر را بهصورت استاندارد و قابلویرایش ایجاد کنید.
بله، در نسخههای جدید پاورپوینت میتوان برخی فرمولهای LaTeX را از طریق ابزار Equation وارد کرد. همچنین افزونههایی مانند MathType امکان تبدیل کدهای LaTeX به فرمولهای قابلویرایش را فراهم میکنند.
برای فرمولهای شیمیایی میتوان از ابزار Equation در پاورپوینت یا قابلیتهای زیرنویس و بالانویس استفاده کرد.
این مشکل معمولاً به دلیل تغییر فونت فرمول، ناسازگاری نسخههای Office یا کپی نادرست فرمول ایجاد میشود. استفاده از ابزار Equation، فونتهای استاندارد و فعال کردن Embed Fonts هنگام ذخیره فایل، از بروز این مشکل جلوگیری میکند.
بله، در PowerPoint با کپی کردن فرمول و انتخاب گزینه Paste as Picture میتوانید آن را به تصویر تبدیل کنید. این کار ظاهر فرمول را ثابت نگه میدارد، اما امکان ویرایش آن را از بین میبرد.
Equation برای ایجاد فرمولهای استاندارد و قابلویرایش ریاضی و علمی طراحی شده است، درحالیکه Text Box فقط متن ساده را نمایش میدهد و برای فرمولهای پیچیده مناسب نیست. برای ارائههای علمی، استفاده از Equation انتخاب حرفهایتری است.